Een vaatwasser lijkt zichzelf schoon te spoelen, maar toch blijft er na elke afwasbeurt vet, vuil en kalk achter. Na verloop van tijd merk je dat de vaat minder goed schoon wordt of dat de machine wat muf gaat ruiken. Gelukkig hoeft het schoonmaken van de vaatwasser helemaal niet veel tijd te kosten. Met dit stappenplan houd je de vaatwasser fris, schoon en in goede conditie.

Hoe maak je de vaatwasser schoon?

1. Maak het filter en het zeefje schoon.
2. Reinig de deurrubbers en randen.
3. Controleer en reinig de sproeiarmen.
4. Draai een heet programma met vaatwasreiniger of natuurazijn.
5. Ontkalk de machine indien nodig.

Hoe vaak moet je de vaatwasser schoonmaken?

Hoe vaak je de vaatwasser grondig moet reinigen, hangt vooral af van hoe intensief je hem gebruikt. In de meeste huishoudens is eens in de vier tot zes weken voldoende om vet, vuil en kalk geen kans te geven. Veel moderne vaatwassers geven overigens zelf aan wanneer een reiniging nodig is, maar regelmatig onderhoud blijft belangrijk voor een schone vaat.

Waarom moet je de vaatwasser reinigen?

Vet, etensresten en kalk hopen zich op in de machine. Dit gebeurt in het filter, in en rond de deurrubbers, in de sproeiarmen en in de leidingen. Ook kan er stilstaand water achterblijven waardoor geurtjes ontstaan. Goed onderhoud zorgt voor een schonere vaat, voorkomt verstoppingen, verwijdert geurtjes en verlengt de levensduur van de vaatwasser.

Stap 1: Filter en zeefje schoonmaken

Het filter houdt etensresten tegen, zodat ze niet in de pomp terechtkomen. Een filter of een zeefje dat vuil is kan ervoor zorgen dat de vaat minder schoon uit de afwasmachine komt.

Zo maak je het filter schoon:

Haal het onderste rek uit de vaatwasser. Draai het filter los en verwijder de etensresten.

Spoel het filter en zeefje af onder warm water en gebruik eventueel een beetje afwasmiddel. Gebruik bijvoorbeeld een afwasborstel voor lastige hoekjes. Plaats daarna alles weer terug.

Hoe vaak?

Meestal is het voldoende om het filter en zeefje wekelijks of eens per twee weken schoon te maken.

Stap 2: Deurrubbers en randen reinigen

Rond de deurrubbers en de randen van de klep/deur van de vaatwasser kan zich na verloop van tijd vet en vuil ophopen, wat uiteindelijk kan zorgen voor geurtjes of schimmel.

Zo maak je de rubbers en randen schoon:

Neem de deurrubbers en de randen van de deur af met een vochtig microvezeldoekje. Gebruik daarbij een klein sopje van warm water en afwasmiddel. Voor randjes of hardnekkig vuil kun je een zacht borsteltje of een tandenborstel gebruiken. Vergeet ook de rand onderin de deur niet; ook die kun je met hetzelfde sopje meenemen. Neem de deurrubbers en randen daarna af met de vochtige, uitgespoelde microvezeldoek. Eventueel kun je nog nadrogen met een schone doek om de laatste restjes vuil en zeep te verwijderen.

Hoe vaak?

Een grondige reiniging van de deurrubbers is eens in de 4 tot 6 weken voldoende.
Extra tip: neem de deurrubbers tussendoor even kort af wanneer je toch het filter en zeefje schoonmaakt.

Zo houd je ze bij zonder dat je elke keer uitgebreid hoeft schoon te maken.

Stap 3: Sproeiarmen controleren en schoonmaken

Controleer de sproeiarmen af en toe, bijvoorbeeld 2 tot 4 keer per jaar, of eerder wanneer je merkt dat de vaat minder schoon wordt of er strepen achterblijven.

Zo maak je de sproeiarmen schoon:

Controleer eerst of je de sproeiarmen kunt loshalen. Is dat het geval, dan kun je ze voorzichtig losmaken en onder de kraan afspoelen. Kijk daarna of de kleine gaatjes vrij zijn. Zit er vuil in, dan kun je dit voorzichtig verwijderen met een cocktailprikker. Spoel de sproeiarmen nog een keer door en plaats ze vervolgens weer terug.

Kun je de sproeiarmen niet loshalen, dan kun je ze ook schoonmaken terwijl ze in de vaatwasser zitten.

Hoe vaak?

Eens per 1 tot 2 maanden. Bij strepen of vieze vaat: direct controleren.

Stap 4: Binnenkant reinigen en ontvetten

De kuip hoef je niet met de hand schoon te maken. Een heet programma doet het werk. Je kunt kiezen uit twee veilige opties.

Optie A: Speciale vaatwasreiniger

Dit is het meest effectief. Het ontvet, ontkalkt en reinigt leidingen en sproeiarmen. Gebruik de reiniger volgens de verpakking en kies een programma van 60 tot 70 graden.

Optie B: Natuurlijke middelen

Baking soda: maximaal 1 theelepel in het zeepbakje. Nooit los op de bodem. Draai een heet programma van 60 tot 70 graden.
Natuurazijn: plaats een schaaltje natuurazijn op het bovenrek. Nooit in de kuip gieten of over rubbers schenken. Draai een heet programma.
Gebruik baking soda en azijn nooit tegelijk.

Stap 5: Ontkalken

Kalk hoopt zich op in de leidingen en op het verwarmingselement. Bij de meeste reinigers wordt dit automatisch meegenomen, maar je kunt ook natuurazijn gebruiken zoals hierboven beschreven. Citroenzuurpoeder is niet geschikt voor vaatwassers; dit kan rubbers aantasten.

Stap 6: Buiten- en binnenkant afnemen

Maak de deur en het bedieningspaneel schoon met een vochtig microvezeldoekje en een mild sopje. Neem de binnenkant van de deur mee als daar vet of kalk zit.

Veilig gebruik van natuurlijke middelen

Gebruik natuurazijn altijd in een schaaltje op het bovenrek. Giet het nooit in de kuip of over de rubbers.
Baking soda alleen gebruiken in kleine hoeveelheden in het zeepbakje.
Schoonmaakazijn, bleekmiddelen, citroenzuurpoeder, soda-oplossingen of agressieve ontvetters nooit gebruiken.
Draai altijd een heet programma (60–70°C) zodat er geen resten achterblijven.

Dit moet je nooit doen in de vaatwasser

Geen schoonmaakazijn gebruiken: dit is te agressief voor rubbers en metalen.
Strooi baking soda nooit los op de bodem.
Wat je nooit moet gebruiken zijn chloor, ovenreiniger, Dasty of andere sterke ontvetters.
Gebruik soda en azijn nooit tegelijk.
Bij inbouwvaatwassers hoef je nooit panelen los te halen; vuil blijft altijd binnen de kuip.

Veelgemaakte fouten bij het vullen van de vaatwasser

Soms ligt een mindere wasbeurt niet aan de machine, maar aan hoe de vaat is ingeruimd.

Te volle rekken

Dan kunnen de sproeiarmen niet goed draaien en bereikt het water sommige plekken niet.

Borden tegen elkaar aan

Laat altijd wat ruimte tussen borden, anders kan water er niet tussendoor.

Glazen onderin

Die kunnen omvallen en worden vaak minder schoon. Glazen horen bovenin.

Grote pannen blokkeren de sproeiarm

Let erop dat de bovenste of onderste sproeiarm vrij kan draaien.

Bestek dicht op elkaar

Meng verschillende soorten bestek zodat ze elkaar niet raken.

Vuil laten zitten op filter of sproeiarmen

Dan kan de vaat nooit echt schoon worden, hoe goed je ook inruimt.

Zo houd je je vaatwasser langer fris

Schraap etensresten van borden voordat je ze inruimt. Voorspoelen is niet nodig.
Maak het filter regelmatig schoon.
Draai af en toe een heet programma zonder vaat.
Houd spoelglans en zout op peil.
Neem rubbers en randen mee tijdens een snelle poetsronde.

Moet je de vaat voorspoelen?

Nee. Voorspoelen onder de kraan is niet nodig en kan zelfs nadelig zijn. Moderne vaatwassers reinigen beter wanneer er nog een beetje normaal vuil op de vaat zit. Alleen de grove resten verwijderen is genoeg. Dit voorkomt verstoppingen en zorgt voor een beter wasresultaat.

Afsluiting

Met dit stappenplan blijft je vaatwasser fris, schoon en goed werkend. Door regelmatig onderhoud te doen, blijft je vaat mooi schoon en gaat je vaatwasser veel langer mee.